Ý tưởng từ loại trái cây nói trên có tên "Refruit Soap",ênlàmxàphòngtừtráicâybángiáđồng–đồngsảnphẩ được thực hiện bởi nhóm sinh viên Võ Triệu Trà, Nguyễn Thị Bảo Chân, Võ Nguyễn Kim Ngân (ngành digital marketing, Trường ĐH FPT Cần Thơ). Dự án đã đoạt giải 3 cuộc thi Water Hackathon 2025 – cuộc thi tìm kiếm những giải pháp đột phá trong quản lý và bảo vệ môi trường, đặc biệt là về nguồn nước.

ẢNH: THANH DUY

Trưởng nhóm là Võ Triệu Trà cho biết ý tưởng bắt nguồn từ chính quê hương của mình. Nhà của Trà ở Trà Vinh (nay là Vĩnh Long), trồng nhiều cam, dưa leo, cà chua. Để bán được cho thương lái, trái phải đạt chuẩn về kích thước, mẫu mã đẹp. Những trái vỏ sần sùi, hư hỏng một phần do sâu hại hầu hết bị thương lái bỏ lại, nông dân muốn bán lẻ cũng rất khó.

Thấy vậy, Trà và các bạn nghĩ tới việc sử dụng những trái cây bị hư hỏng một phần để làm xà phòng hữu cơ. Bằng sự quyết tâm, đến nay, nhóm đã làm được 7 loại xà phòng từ cam, chanh, cà chua, bơ, khoai tây, đu đủ, dưa leo. Các loại trái cây này đều được xử lý theo quy trình chung: cắt gọt vỏ (trừ cam và chanh), xay nhuyễn vắt lấy nước, xử lý nhiệt tạo tinh chất, phối hợp với phôi xà phòng dầu dừa hữu cơ, cho vào khuôn chờ đông và đóng hộp thành phẩm.

Theo Trà, mỗi loại trái cây có tính chất khác nhau nên sẽ có "bí quyết" xử lý khác nhau. Chẳng hạn, với trái chanh, nếu xử lý nhiệt cao thì tinh chất sẽ giảm đi vitamin C, giảm khả năng tẩy tế bào chết và cân bằng pH cho da. Với đu đủ, bơ cũng cần xử lý nhiệt thấp, nhưng loại này cần thời gian xử lý ít hơn loại kia. Ngược lại, với trái dưa leo thì phải xử lý nhiệt cao mới có thể lọc lấy tinh chất giúp làm mát, làm dịu da.

ẢNH: THANH DUY

Sau công đoạn xử lý nhiệt là khâu quan trọng, đem tinh chất đi vô trùng để đảm bảo xà phòng không còn vi khuẩn, dù trước đó nguyên liệu đầu vào là trái cây có dấu hiệu hư một phần nhưng vẫn sử dụng được. Hiện, xà phòng từ 7 loại trái cây nói trên nhóm đã rút ra được công thức sản xuất hoàn chỉnh và đã mang đi kiểm nghiệm tại Viện Pasteur TP.HCM với kết quả đều không phát hiện vi khuẩn hiếu khí.

Với trái cam, khoảng 4kg cam tươi sẽ lọc được khoảng 100-200ml tinh chất, có thể làm ra được 50-60 bánh xà phòng loại 100 gram. Tùy thời điểm nhóm sẽ bán một sản phẩm với giá 32.000 đồng – 38.000 đồng, lợi nhuận trung bình 5.000-10.000 đồng/sản phẩm. Từ đây, nhóm mua lại các nông sản có dấu hiệu hư một phần nhưng vẫn sử dụng được với giá từ 1.000 -1.500 đồng/kg, góp phần bảo vệ môi trường và giúp nông dân có thêm thu nhập.

ẢNH: THANH DUY

Sản phẩm này nhóm đã bày bán tại các cuộc thi khởi nghiệp, sự kiện trong Trường ĐH FPT Cần Thơ. Tuy nhiên, chưa mạnh dạn bán số lượng nhiều do nhiều công đoạn còn cần phải thuê máy móc từ bên ngoài. 

"Chúng em đang nghiên cứu tiếp công nghệ vi nang hóa, tạo men vi sinh vào xà phòng trái cây. Khi rửa tay bằng xà phòng, bao men vi sinh sẽ tách ra, giải phóng các lợi khuẩn góp phần phân hủy dầu ăn, ức chế các vi khuẩn có hại để cải thiện nguồn nước", Kim Ngân chia sẻ.